DURAN ATAK

HAKEMLER VE UĞUR UÇAR MAÇIN SONUCUNU BELİRLEDİ!

Arca Çorum FK’nın Alanyaspor karşısında aldığı 2-1’lik mağlubiyetin faturası yalnızca teknik heyete değil, tartışmalı hakem kararlarına da çıkarılmalı. İlk yarıda iyi bir yönetim sergileyen Alper Akarsu’nun ikinci yarıdaki bazı kararları, maçın sonucuna doğrudan etki ettiği düşüncesini güçlendirdi.

Arca Çorum FK, Trendyol Süper Lig’in 6. haftasında kendi sahasında Corendon Alanyaspor’a 2-1 mağlup oldu. İlk yarısı golsüz tamamlanan karşılaşmada Alanyaspor 67. dakikada Makouta ile öne geçti. Jesús Ramírez 76. dakikada skoru 1-1’e getirirken, Arda Usluoğlu 78. dakikada Alanyaspor’u yeniden öne geçirdi ve mücadele 2-1 konuk ekibin üstünlüğüyle sona erdi.

Bu mağlubiyetin ardından doğal olarak gözler önce teknik direktör Uğur Uçar’ın tercihlerine, ardından da hakem yönetimine çevrildi.

Uğur Uçar’ın ikinci yarıda yaptığı oyuncu değişiklikleri tartışılabilir. Ancak maçın kırılma anlarında hakem kararlarının da ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

İkinci yarıda tartışmalı kararlar

Karşılaşmanın orta hakemi Alper Akarsu olurken, yardımcı hakemler Yusuf Susuz ve Selim Şenöz görev yaptı. Maçın hakem kadrosunda VAR ve AVAR görevleri de bulunuyordu.

Özellikle Alanyaspor’un ikinci golü öncesinde Arca Çorum FK lehine verilmesi gerektiği düşünülen faulün konuk ekip lehine değerlendirilmesi, Çorum cephesinde tepkiye neden oldu.

Futbolda bir hakem kararının “maçı kesin olarak belirlediğini” söylemek kolay değildir. Ancak kritik bir kararın gol öncesindeki oyunun gelişimini değiştirmesi halinde, o kararın sonuca etkisi olup olmadığı mutlaka tartışılmalıdır.

Nitekim Arca Çorum FK’nın bu sezon sahasında aldığı ikinci mağlubiyette de hakem kararları üzerinden tartışmaların yaşanması, Çorum futbol kamuoyunun dikkatini çekiyor.

Hakem de hesap vermeli

Futbolcular hata yapıyor, teknik direktör hata yapıyor, kulüp yöneticileri hata yapıyor.

Peki hakem hata yaptığında ne oluyor?

Hakemlik, futbolun en kritik görevlerinden biridir. Bir oyuncunun hatası takımın gol yemesine, teknik direktörün hatası oyuncu değişikliğine, yöneticinin hatası kulübün maddi kaybına yol açabiliyor.

Hakem hatasının ise bazen üç puanın, şampiyonluğun, kümede kalmanın veya Avrupa hedefinin kaderini değiştirebildiği unutulmamalı.

Bu nedenle hakemlerin de performanslarının şeffaf biçimde değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Hakemlere yönelik mevcut disiplin ve performans mekanizmalarının uygulanması kadar, hangi hakemin neden maç alamadığı, hangi performans kriterleriyle klasmanının değiştirildiği ve hataların nasıl değerlendirildiği konusunda futbol kamuoyunun daha fazla bilgilendirilmesi gerekiyor.

Cezasızlık algısı futbolu yıpratıyor

Son yıllarda hakem kararları nedeniyle tribünlerde tansiyon yükseliyor. Taraftarın kötü tezahüratı nedeniyle kulüpler ve taraftarlar ağır disiplin yaptırımlarıyla karşı karşıya kalabiliyor.

Kulüpler cezalandırılıyor.

Taraftar cezalandırılıyor.

Futbolcular cezalandırılıyor.

Teknik adamlar cezalandırılıyor.

Öyleyse hakem performansının da etkili, ölçülebilir ve kamuoyuna açıklanabilir bir denetim mekanizmasına tabi olması gerekiyor.

“Nasıl olsa bir şey olmaz” algısı hangi alanda olursa olsun sorun yaratır.

Hakemlikte de temel ilke şu olmalı:

Hata varsa değerlendirme, tekrar eden ciddi hata varsa yaptırım.

Türk hakemliği neden bu noktaya geldi?

2026 Dünya Kupası'nın hakem kadrosunda Türkiye'den orta hakem, yardımcı hakem veya VAR hakemi bulunmaması da Türk hakemliği açısından üzerinde düşünülmesi gereken bir konudur.

Öte yandan Türkiye'nin FIFA kokartlı hakemleri uluslararası organizasyonlarda görev almaya devam ediyor. TFF'nin güncel görevlendirme kayıtlarında Halil Umut Meler, Oğuzhan Çakır, Atilla Karaoğlan ve diğer Türk hakemlerin UEFA organizasyonlarında görev aldığı görülüyor.

Dolayısıyla meseleye sadece “Türk hakemliği bitti” şeklinde bakmak yerine, uluslararası düzeyde temsil ile Süper Lig'deki hakem performanslarının neden aynı tartışmalarla karşı karşıya kaldığını sorgulamak gerekiyor.

TFF ve MHK daha fazla şeffaf olmalı

Türk futbolunun en önemli problemlerinden biri de hakem kararlarına yönelik güven tartışmasıdır.

Burada yapılması gereken, hakemleri hedef göstermek veya kişiselleştirmek değil; sistemin hesap verebilirliğini artırmaktır.

Hakemlerin hataları teknik olarak analiz edilmeli, VAR kayıtları ve değerlendirme süreçleri mümkün olan ölçüde şeffaflaştırılmalı, ağır ve tekrarlanan hatalar karşısında uygulanacak yaptırımlar açık şekilde ortaya konulmalıdır.

Çünkü futbol seyircisinin istediği ayrıcalık değil, adalet duygusudur.

Çözüm: İstifa çağrısından önce hesap verebilirlik

Bugün gelinen noktada TFF ve MHK yönetimlerine yönelik istifa çağrıları yapılması anlaşılabilir bir taraftar ve kamuoyu tepkisidir. Ancak asıl mesele, isimlerden bağımsız olarak sistemin nasıl düzeltileceğidir.

TFF İstifa!
MHK İstifa!
Hakemlere yeterli ve caydırıcı yaptırım!

Bu başlıklar tribünlerin ve futbol kamuoyunun tepkisini yansıtabilir.

Ancak benim beklentim daha açık:

Hakem de hata yapabilir. Fakat hakemin yaptığı hata da denetlenmeli, değerlendirilmeli ve gerektiğinde yaptırıma bağlanmalıdır.

Arca Çorum FK’nın Alanyaspor karşısında aldığı 2-1’lik mağlubiyetin bütün sorumluluğunu hakeme yüklemek de doğru değildir. Uğur Uçar’ın tercihleri de, futbolcuların performansı da ayrıca değerlendirilmelidir.

Ama hakem kararları da futbolun dışında tutulmamalıdır.

Çorumspor kaybedebilir.

Futbolcu hata yapabilir.

Teknik direktör hata yapabilir.

Hakem de hata yapabilir.

Asıl mesele, herkesin yaptığı hatanın karşılığında aynı ölçüde denetlenebilmesi ve hesap verebilmesidir.

Çünkü adalet duygusunun olmadığı yerde futbolun seyir zevki de, tribünlerin güveni de, Türk futbolunun itibarı da zarar görür.

Çorum'un hakkı, Türk futbolunun hakkı: Adil ve güvenilir bir yönetimdir.